تازه ها

پربیننده ترین

1396-07-29 12:07
کد مطلب: 72061
«کودک آزاری» به عنوان یک پدیده اجتماعی- فرهنگی که نشان دهنده بحران در یک جامعه است، امروزه روند رو به رشدی را در جامعه ما طی می کند.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی سبلان‌ما به نقل از ارس تبار،دوران كودكی يكی از مهمترين دورانهای هر انسان به شمار مـي رود، چـرا كـه در ايـن دوران شخصيت فرد شكل مي گيرد. كودك توجه به ديگران و رعايت حقوق آنها، آشنايی با ارزشها و هنجارهای اجتماعی (جامعه پذيری) را در كانون گرم خانواده مي آموزد.

خانواده از ديدگاهی يك نشان يا نماد اجتماعی شمرده می شود و انعكـاس يـا برآينـدی از كل جامعه است. لذا در يك جامعه بيمارگون، خانواده نيز خود به خود دچار مشكل خواهد بـود و برعكس در جامعه سالم، سازمانها از جمله خانواده نيز از سلامت برخـوردار خواهـد بـود . امـا خانواده همچون هر سازمان اجتماعی ديگر به محض تكوين بر زمينه اجتماعی خود اثر خواهـد گذاشت، چون خانواده طبيعی ترين و مشروعترين واحد توليد مثل به شمار می آيد. كم و كيف فرزندان بر تمامی ساخت جامعه اثر خواهد داشت، هرگز نمی توان انتظار داشت جامعه ای سالم باشد، در حالی كه فرزندانی ناسالم از درون خانواده بيرون آيند.(ساروخانی، 1367 :134)

اگر اين كانون برای كـودك محيطـی پـر اسـترس و اضـطراب و خطرآفـرين باشـد و آزار و اذيتهای مختلفی را او تحميل كنـد، كـارايی خـود را در تربيـت نـسل خـلاق، پويـا متعهـد و مسئوليت پذير از دست خواهد داد و باعث بروز و ظهور انواع آسيبهای اجتماعی خواهـد شـد و در نهايت دامنه بی انتهايی از محيط اجتماعی رادر بر خواهد گرفت.يكی از اين آسيبها كه متأسفانه چندان كه بايد به آن توجه نـشده اسـت، پديـده كـودك آزاری است.

كودك آزاری پديده جديدی نيست و سابقه ای طـولانی دارد. در رم قـديم كـشتن فرزند حق قانونی والدين بود، اعراب نيز قبل از روی آوردن به دين اسلام ، فرزندان دختر خود را زنده به گور ميكردند، فروش دختران در چين قديم رايج بود و فرعون در شرايط خاصی دستور قتل نوزادان پسر را صادر مي كرد (آقابيگلوئی، طباطبايی، موسوی، 1380 :21 .( هر يك از موارد فوق با ساختار فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن جوامـع رابطـه  تنگاتنـگ دارد، چرا كه بروز اين پديده در خانواده و توسط والدين تك عاملی نيست.

وجود مشكلات فردی والدين نظير كنترل نكردن خشم، آشنا نبودن با توانائيهای كودكـان، عقايـد و نگـرش آنهـا در مورد كودكان و تربيت آنها از يك سو، فشارهای اقتـصادی، اجتمـاعی و سياسـی كـه خـانواده در معرض آن است از سوی ديگر می توانند سبب اعمال خشونت بر كودكان شوند.

مطالعات نشان داده اند كه پيامدهای سوءرفتار با كودك نه تنها خود فـرد، بلكـه خـانواده و جامعه را نيز تحت تأثير قرار ميدهد. لذا پرداختن به اين پديده ميتواند از ضروريات هر جامعه باشد

هرچند تاكنون مطالعات جامع و گسترده ای  در خصوص كودك آزاری در كشور ما صورت نگرفتـه، در مطالعـه ای كـه در سال 1379 بر روی 1309 نفر از مراجعان به سـه درمانگـاه و مركـز اورژانـس بيمارسـتان هـاي تخصصي كودكان شهر تهران انجام گرفت، معاينه فيزيكی پزشـكان از مراجعـان نـشان داد كـه 12/2درصد آنها در طول زندگی توسط والدين يا مراقبان خود مورد ضرب و جرح قرارگرفته اند و علائم آزار جسمی بر روی صورت، اندام فوقانی، پشت و اندام تحتانی آنها قابل مـشاهده بـوده است بـا وجـود اينكـه بـيش از 40 درصد مراجعين پزشكان را اطفال تشكيل ميدهند، اين پزشـكان در معاينـات و مـصاحبه هـای تشخيصی خود مسئله آزار جسمی را ناديده گرفته اند و بسياری از شكستگيها، خونمردگيها وضربات وارد شده به جمجمه و اندام كودك را به حساب نوعی حادثه تلقی كرده انـد.

بررسيها نشان داده اند كه اگر پزشكان سوءرفتار با كودكان را تشخيص ندهند، امكـان كشته شدن 5 درصد از كودكان آزار ديده متعاقب آسيبهای جسمانی وجود دارد و آنها نيز مجددا با شدت بيشتری مورد آزار قرار خواهند گرفت متأسفانه اين پديده آشكار و نهان در بسياری از كشورهای جهان از جمله كـشور مـا هـيچ جايگاه ويژه يا متولی تعريف شـده ای نـدارد. بـرای دريافـت كمـك كارشناسـانه، دلـسوزانه يـا محرمانه به كجا مي توان مراجعه كرد؟ عرضه خدمات تخصصی به آسيب ديدگان خشونتهـای خانوادگی كه عمدتاً زنان و كودكان هستند از وظايف كدام سازمان و نهاد است؟ كسب اطلاعات دقيق درباره ميزان شيوع كودك آزاری در جامعه ما مشكل است، اما تكرار وقـوع آن و آمـار و گزارشهای غير رسمی در اين زمينه حكايت از افـزايش ميـزان كودكـان قربـانی دارد.

آزار و اذیت کودکان همواره در طول تاریخ، به اشکال مختلف وجود داشته است. به عبارتی کودکان که جزء یکی از آسیب پذیرترین اقشار اجتماعی هستند و همیشه در معرض تعرض افراد گوناگون- خواه در خانواده یا اجتماع- قرار می گرفته‌اند.

پدیده کودک‌آزاری ناشی از علل گوناگونی چون ناآگاهی و ناآشنایی افراد نسبت به حقوق کودک، فقر، اعتیاد، طلاق، مشکلات روانی آزارگران کودک ، مشکلات خانوادگی و بیماری‌های مزمن و غیر قابل درمان در کودکان است.

کودک آزاری طیف گسترده ای دارد و در جوامع مختلف دارای شدت و ضعف است. در مجموع کودک آزاری به طرق مختلف از جمله کار و استثمار کودکان، ایذای کودکان توسط والدین خود یا ناپدری، نامادری، نابرادری و ناخواهری، تجاوز جنسی به کودکان، تبعیض در خانواده به صورت تبعیض بین دو جنس یا تبعیض بین فرزندان از یک جنس، نظام آموزشی ناکارآمد و …ظهورمی یابد.

«کودک آزاری» به عنوان یک پدیده اجتماعی- فرهنگی که نشان دهنده بحران در یک جامعه است، امروزه روند رو به رشدی را در جامعه ما طی می کند. در حالی که تعداد بی شماری از کودکان به علت فقر، سوء تغذیه، بیماری ‌های واگیردار و جنگ جان خود را از دست می دهند شاهد تعداد زیادی مرگ و میر کودکان بر اثر سوء رفتار هستیم.

میزان کودک آزاری در هر جامعه بستگی به شرایط فرهنگی و اجتماعی آن جامعه دارد. هر اندازه یک جامعه از لحاظ اجتماعی، اقتصادی و به خصوص فرهنگی مراحل رشد و توسعه را پیموده باشد سطح آگاهی ها و شعور اجتماعی مردم بیشتر می شود و در نتیجه کمتر به آزار و اذیت کودکان می پردازد.

کودکان نه تنها در محیط خانواده توسط والدین مورد آزار و اذیت قرار می گیرند بلکه در خارج از خانواده، در مکانهای مختلف هم ممکن است مورد آزار واقع شوند. به خصوص در زندگی امروزه که ضرورت ارتباط کودکان با دنیای خارج از خانواده بیشتر است.

و دیگر اینکه والدینی که از سطح سواد و تحصیلات پایینی برخوردارند و توانایی درست اندیشیدن و برخورد صحیح با فرزندان را ندارند و در نتیجه از شیوه های غلط تربیتی استفاده می کنند بیشتر از دیگر والدین دست به کودک آزاری میزنند هر چند در بین والدین تحصیل کرده هم به خشونت و کودک آزاری برخورد کردیم.

اگر رفتار والدین از ابتدای طفولیت فرزند به شکلی صحیح صورت گیرد، بروز چنین پدیده ای در جامعه خیلی کم خواهد بود زیرا فرزندان در فرایند صحیح اجتماعی شدن قرار خواهند گرفت.

از آنجا که برخی از والدین با شیوه های صحیح رفتاری و تربیتی آشنایی ندارند، آموزش این نوع روشها مفید خواهد بود.

ارائه پیشنهادات و راهکارها

در هر جامعه اي، نهادها وظايف و مسئوليتهايي در مـورد حفـظ و رعايـت حقـوق شـهروندان دارند، اما بدون مشاركت فعال افراد، تحقق حقوقشان امكانپذير نخواهد بود

1. ایجاد و گسترش یک سیستم مددکاری فردی ـ اجتماعی با اهرم‌های قدرتمند قانونی ـ قضایی برای پیشگیری و درمان موارد کودک‌آزاری

2.  توسعه منسجم نظام حمایت از کودکان طلاق و پیگیری مراقبت از آنها بعد از سرپرستی تک‌والدی آنها

3.  ثبت وقایع کودک‌آزاری در خانواده‌ها به‌صورت منظم و در دوره‌های زمانی از سوی سازمان‌ها و نهادهای تخصصی با عملکرد مرتبط

4. برگزاری نشست‌های علمی و خانوادگی برای بررسی و تحلیل کودک‌آزاری والدین و شرارت فرزندان

5.  ایجاد دوره‌های آموزشی برای سازمان‌های مرتبط و درگیر با مباحث و بسترهای کودک‌آزاری و شرارت

6.  طراحی و برگزاری واحدهای درسی آشناسازی کودکان و نوجوانان دانش‌آموز در تمام مقاطع تحصیلی برای آگاهی از مصادیق کودک‌آزاری و راه‌کارهای دفاع از خود و گزارش آنها به سازمان‌های مسؤول

7. بالا بردن سطح آگاهی های فردی و اجتماعی و ارتقاء سطح فرهنگ جامعه

 

*برگرفته از مقاله کودک آزاری نوشته شبنم مهرآوران دکترای جامعه شناسی(اقتصاد و توسعه)

انتهای پیام/

ارسال نظر
Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.